Συντάξεις – Πλασματικά έτη: Δείτε πότε και πώς συμφέρει η εξαγορά τους

Τα πλασματικά έτη ασφάλισης αποτελούν πλέον ένα από τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιούν οι ασφαλισμένοι προκειμένου να εξασφαλίσουν νωρίτερη συνταξιοδότηση ή υψηλότερη σύνταξη. Η επιλογή αυτή κερδίζει συνεχώς έδαφος, καθώς πολλοί διαπιστώνουν ότι τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης παραμένουν υψηλά και απαιτούν τη συμπλήρωση μεγάλου αριθμού ετών ασφάλισης.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σχεδόν ένας στους δύο ασφαλισμένους καταφεύγει πλέον στη λύση της εξαγοράς πλασματικών ετών, είτε για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα είτε για να συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης ώστε να αποχωρήσει με πλήρη σύνταξη στα 62 έτη.

Πότε συμφέρει η εξαγορά πλασματικών ετών

Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα ωφέλιμη όταν εξυπηρετεί έναν σαφή στόχο. Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι προχωρούν σε εξαγορά είτε για να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα είτε για να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.

Σε πολλές περιπτώσεις, η εξαγορά πλασματικών ετών επιτρέπει τη συμπλήρωση της 40ετίας και την αποχώρηση από την εργασία με πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας. Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεμελίωση δικαιώματος με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας.

Τι προβλέπει το ισχύον πλαίσιο

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς από 5 έως 7 πλασματικών ετών ασφάλισης για τους περισσότερους ασφαλισμένους.

Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει τη δημιουργία ευνοϊκότερων προϋποθέσεων συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ, ιδιαίτερα για ασφαλισμένους που έχουν ενταχθεί στην ασφάλιση πριν από το 1993.

Δείτε Συνταξιοδοτηση: Τι αλλάζει για ασφαλισμένους κάτω και άνω των 45 ετών

Για τους νεότερους ασφαλισμένους, δηλαδή όσους ασφαλίστηκαν μετά το 1993, η εξαγορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συμπλήρωση των 12.000 ενσήμων που απαιτούνται για πλήρη σύνταξη στα 62 έτη.

Οι κατηγορίες ασφαλισμένων που μπορούν να αξιοποιήσουν τα πλασματικά έτη

Η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών αφορά πολλές διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι στο Δημόσιο, οι οποίοι μπορούν να συμπληρώσουν αναδρομικά 25ετία στα έτη 2010, 2011 ή 2012 και να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.

Επίσης, μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ που συμπληρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 ή το 2011 μπορούν να «κλειδώσουν» δικαίωμα συνταξιοδότησης με χαμηλότερα όρια ηλικίας.

Ειδικές περιπτώσεις σε ΔΕΚΟ, τράπεζες και Δημόσιο

Η εξαγορά πλασματικών ετών αφορά και μητέρες ανηλίκων που εργάζονται σε ΔΕΚΟ και τράπεζες και συμπληρώνουν 25ετία το 2011 ή το 2012.

Παράλληλα, άνδρες και γυναίκες δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν πλασματικά έτη για να συμπληρώσουν 35ετία, 36ετία ή 37ετία και να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.

Η δυνατότητα αυτή δίνει σε πολλούς εργαζόμενους του Δημοσίου τη δυνατότητα να προσαρμόσουν τον χρόνο εξόδου τους από την εργασία.

Τι ισχύει για επαγγελματίες και αγρότες

Η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να αξιοποιηθεί και από ασφαλισμένους σε πρώην ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, όπως το ΕΤΑΑ και ο ΟΑΕΕ.

Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται επαγγελματίες που ασφαλίστηκαν στα ταμεία ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ, καθώς και επιστήμονες που ανήκαν στα ταμεία Νομικών, ΤΣΜΕΔΕ και ΤΣΑΥ.

Παράλληλα, ασφαλισμένοι όλων των ταμείων, καθώς και του ΟΓΑ, μπορούν να αξιοποιήσουν τα πλασματικά έτη για να συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης και να αποχωρήσουν στα 62 αντί για τα 67.

Διαφορές μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα

Το ισχύον καθεστώς δημιουργεί διαφορετικές δυνατότητες μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Στον ιδιωτικό τομέα, το όριο είναι χαμηλότερο και φτάνει έως τα 7 έτη. Επιπλέον, υπάρχουν περιορισμοί, καθώς η αναγνώριση αφορά κυρίως περιόδους ανεργίας ή κενά ασφάλισης.

Η διαφορά αυτή δημιουργεί σημαντικές αποκλίσεις στις δυνατότητες που έχουν οι εργαζόμενοι των δύο τομέων.

Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικών ετών

Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.

Για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα, η εξαγορά υπολογίζεται στο 20% των μεικτών αποδοχών του προηγούμενου μήνα πριν από την αίτηση.

Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο σύνολο των εισφορών εργαζομένου και εργοδότη για την κύρια σύνταξη.

Για τους δημόσιους υπαλλήλους, το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται επίσης στο 20% επί των συνολικών αποδοχών.

Τι ισχύει για όσους είχαν υποβάλει αίτηση παλαιότερα

Οι ασφαλισμένοι που είχαν υποβάλει αίτηση εξαγοράς σε προηγούμενα έτη διατηρούν χαμηλότερα ποσοστά.

Για παράδειγμα, όσοι υπέβαλαν αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 καταβάλλουν ποσοστό 6,67% επί των τότε συντάξιμων αποδοχών.

Για αιτήσεις που υποβλήθηκαν το 2017 το ποσοστό ήταν 10%, το 2018 ανήλθε στο 13,33% και το 2019 στο 16,67%.

Πώς υπολογίζεται το κόστος για ελεύθερους επαγγελματίες

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κόστος εξαγοράς δεν συνδέεται με μισθό, αλλά με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκουν.

Στην περίπτωση αυτή, το ποσό υπολογίζεται με βάση τη μηνιαία εισφορά που καταβάλλεται για τον κλάδο της κύριας σύνταξης.

Εκπτώσεις για εφάπαξ πληρωμή

Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του ποσού εξαγοράς προβλέπεται έκπτωση.

Η έκπτωση ανέρχεται σε 2% για κάθε έτος εξαγοράς, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να φτάσει σε σημαντικό ποσοστό όταν αναγνωρίζονται περισσότερα έτη.

ΔΕΙΤΕ Στο επίκεντρο η στρατιωτική θητεία: Να αναγνωρίζεται δωρεάν για τη συνταξιοδότηση -Παρέμβαση εκπαιδευτικών

Το όφελος στη σύνταξη

Η εξαγορά πλασματικών ετών δεν επηρεάζει μόνο τον χρόνο συνταξιοδότησης αλλά και το ύψος της σύνταξης.

Ο πλασματικός χρόνος προσμετράται στον συνολικό χρόνο ασφάλισης και επηρεάζει την ανταποδοτική σύνταξη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις το οικονομικό όφελος μπορεί να ξεπεράσει τα 500 ευρώ τον μήνα, ιδιαίτερα όταν ο ασφαλισμένος καταφέρνει να λάβει πλήρη αντί για μειωμένη σύνταξη.

Επιπλέον, η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών μπορεί να επιτρέψει την αποχώρηση από την εργασία έως και επτά χρόνια νωρίτερα, γεγονός που εξηγεί γιατί όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι εξετάζουν αυτή την επιλογή.