Πίνακας περιεχομένων
Πανεπιστήμια: Σε αδιέξοδο η τριτοβάθμια εκπαίδευση λόγω ΕΒΕ και δημογραφικής κρίσης
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια περίοδο μεγάλων αναταράξεων. Οι πρυτάνεις των ΑΕΙ προειδοποιούν ότι η συνδυασμένη επίδραση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) και της δημογραφικής κατάρρευσης θα οδηγήσει πολλά πανεπιστήμια σε οριακή κατάσταση. Από το 2026 και μετά, η μείωση του αριθμού των υποψηφίων θα είναι τόσο έντονη που αρκετά ιδρύματα, κυρίως της περιφέρειας, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς φοιτητές.
Οι ίδιοι ζητούν ανοιχτό διάλογο με την Πολιτεία και την πανεπιστημιακή κοινότητα, τονίζοντας ότι απαιτείται συνολική αναδιάρθρωση. Όπως τονίζουν, δεν πρόκειται μόνο για τοπικό πρόβλημα, αλλά για ένα ζήτημα που αφορά τη συνολική επιβίωση και τον προσανατολισμό της ανώτατης εκπαίδευσης.
Η πρόταση των πρυτάνεων για τον νέο χάρτη των ΑΕΙ
Οι πρυτάνεις θέτουν επί τάπητος την ανάγκη να επανασχεδιαστεί ο χάρτης των ελληνικών πανεπιστημίων. Κεντρικό σημείο της συζήτησης είναι η προσαρμογή των σπουδών στις σύγχρονες ανάγκες, με κατάργηση ή συγχώνευση τμημάτων που έχουν ξεπερασμένα αντικείμενα.
Η εικόνα που περιγράφουν είναι δραματική: εάν δεν υπάρξουν άμεσα παρεμβάσεις, η πτώση στον αριθμό των φοιτητών θα καταστήσει οικονομικά και λειτουργικά αδύνατη τη συνέχιση πολλών τμημάτων. Το μεγαλύτερο πλήγμα αναμένεται να δεχθούν τα περιφερειακά ΑΕΙ, όπου οι εισακτέοι είναι ήδη περιορισμένοι και η μείωση θα έχει εκρηκτικές συνέπειες.
Η δραματική μείωση των γεννήσεων
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν με σαφήνεια το βάθος της κρίσης. Το 2008, πριν ξεσπάσει η οικονομική ύφεση, στην Ελλάδα καταγράφηκαν 118.302 γεννήσεις. Από το 2009 ξεκίνησε η πτωτική πορεία, επιβαρυμένη από τη φυγή νέων ανθρώπων στο εξωτερικό, αλλά και την αποχώρηση μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί στη χώρα.

Ακολουθεί η εικόνα των τελευταίων ετών:
2020: 84.764 γεννήσεις
2022: 76.095 γεννήσεις
2023: 71.455 γεννήσεις
2024: μόλις 62.500 γεννήσεις
Η συνεχής συρρίκνωση αντικατοπτρίζεται πλέον σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα να κλείνουν χιλιάδες σχολικά τμήματα τόσο στην περιφέρεια όσο και σε μεγάλα αστικά κέντρα.
Από το 2026 το «κύμα» φτάνει στα πανεπιστήμια
Οι μαθητές που γεννήθηκαν στην καρδιά της κρίσης, το 2009 και το 2010, θα αποφοιτήσουν από το Λύκειο το 2026. Από εκείνη τη χρονιά και μετά, η επίδραση της δημογραφικής καθίζησης θα φανεί με καθαρό τρόπο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η μείωση των υποψηφίων σε συνδυασμό με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα. Η Πολιτεία καλείται να αποφασίσει άμεσα εάν θα στηρίξει τα περιφερειακά πανεπιστήμια με νέα μέτρα ή αν θα αφήσει την αναδιάρθρωση να εξελιχθεί αυτόματα, οδηγώντας πολλά τμήματα στο κλείσιμο.
Διαβάστε ακόμα:
Πανελλήνιες: Τα πανεπιστημιακά τμήματα που ανοίγουν τον δρόμο για καριέρα σε κλάδο με υψηλή ζήτηση
Πρόταση για ψηφιακή πλατφόρμα στέγασης φοιτητών μέσω Πανεπιστημίων και Gov.gr
Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Ποιά πήραν «πράσινο φως»