Όλο και περισσότερα μεγαλώνουν σήμερα σε ένα περιβάλλον όπου τα υπερεπεξεργασμένα σνακ αντικαθιστούν τα φρούτα και τα λαχανικά στο καθημερινό τους τραπέζι. Σχολικές τσάντες γεμάτες γλυκίσματα, ζαχαρούχα ποτά στα κυλικεία και πρόχειρα γεύματα μπροστά στην οθόνη έχουν γίνει μέρος της ρουτίνας τους. Αυτές οι καθημερινές εικόνες αποτυπώνουν μια σιωπηλή κρίση που επεκτείνεται ραγδαία και απειλεί να σημαδέψει τη σωματική και ψυχική υγεία μιας ολόκληρης γενιάς.

Η UNICEF προειδοποιεί πως η παιδική παχυσαρκία έχει πλέον ξεπεράσει τον υποσιτισμό και αναδεικνύεται στη βασική μορφή κακής θρέψης μεταξύ παιδιών και εφήβων ηλικίας 5 έως 19 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το ποσοστό παχυσαρκίας σε αυτή την ηλικιακή ομάδα εκτοξεύθηκε από 3% το 2000 σε 9,4% το 2022, ενώ ο υποσιτισμός μειώθηκε από 13% σε 9,2%.

Από τον υποσιτισμό στην υπερκατανάλωση

Ο υπενθυμίζει ότι ο όρος «κακή θρέψη» δεν αφορά μόνο την έλλειψη τροφής, αλλά και την υπερκατανάλωση ή την ανισορροπία θρεπτικών συστατικών. Η επικεφαλής της Κάθριν Ράσελ εξηγεί πως «σήμερα, όταν μιλάμε για κακή θρέψη δεν αναφερόμαστε μόνο σε παιδιά με ελλιπές βάρος. Η παχυσαρκία είναι ένα πρόβλημα που μας απασχολεί ολοένα και περισσότερο και το οποίο μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών».

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένα στα πέντε παιδιά παγκοσμίως —391 εκατομμύρια παιδιά— είναι υπέρβαρο, ενώ το 8% (163 εκατομμύρια) θεωρείται παχύσαρκο. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται παιδιά που δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε αθλητικές δραστηριότητες, που νιώθουν άγχος ή ντροπή για την εικόνα τους και αντιμετωπίζουν κινδύνους όπως ο Διαβήτης και ορισμένες μορφές καρκίνου.

Τοξικό περιβάλλον υπερεπεξεργασμένων τροφίμων

Η έκθεση επισημαίνει ότι η κρίση δεν προκύπτει από προσωπικές επιλογές, αλλά από το «τοξικό περιβάλλον» που έχει δημιουργήσει η βιομηχανία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Τα προϊόντα αυτά, φθηνά και εύκολα διαθέσιμα, αντικαθιστούν σταδιακά τις υγιεινές τροφές και διεισδύουν όλο και περισσότερο στα οικογενειακά γεύματα.

Η συντάκτρια της έκθεσης Κάθριν Σατς τονίζει ότι τα παιδιά «βομβαρδίζονται από ανθυγιεινό διατροφικό μάρκετινγκ», ενώ εκτίθενται καθημερινά σε ζαχαρούχα ποτά και σνακ φτωχά σε θρεπτικά συστατικά ακόμη και μέσα στα σχολεία. Η UNICEF ξεκαθαρίζει ότι δεν φταίνε τα παιδιά ή οι οικογένειές τους, αλλά πρόκειται για «αποτυχία της κοινωνίας» και για πρακτικές της βιομηχανίας που έχουν ως αποκλειστικό στόχο το κέρδος.

Δείτε εδώ 

Η άθληση δεν αρκεί για να ανατρέψει την κρίση

Ένας από τους πιο διαδεδομένους «μύθους» που καταρρίπτει η έκθεση είναι ότι η σωματική άσκηση αρκεί για να αποτραπούν οι συνέπειες μιας κακής . Η UNICEF επισημαίνει πως, όσο σημαντική κι αν είναι η άθληση, «είναι αδύνατο να αποφευχθούν οι επιπτώσεις που έχει στην υγεία η κακή διατροφή μόνο μέσω της σωματικής δραστηριότητας». Η διατροφή, ειδικά στην παιδική και εφηβική ηλικία, είναι αυτή που καθορίζει όχι μόνο το βάρος αλλά και τη νοητική ανάπτυξη και την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών.

Παιδική παχυσαρκία: Ο «μύθος» οτι η άθληση αρκεί και ο ρόλος των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων

Οι ανισότητες περιορίζονται, η κρίση εξαπλώνεται

Παρότι οι ανεπτυγμένες χώρες εξακολουθούν να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά, όπως η Χιλή (27%) και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (21%), το χάσμα με τις φτωχότερες χώρες έχει μειωθεί δραματικά. Από το 2000, τα ποσοστά παχυσαρκίας έχουν εκτοξευθεί σε χώρες του Ειρηνικός Ωκεανός, όπως το Νιούε (38%), οι Νήσοι Κουκ (37%) και το Ναούρου (33%). Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, η παχυσαρκία συνυπάρχει με τον υποσιτισμό, κυρίως σε περιοχές με ανθρωπιστικές κρίσεις, όπου τα παιδιά έχουν πρόσβαση μόνο σε πρόχειρο και βλαβερό φαγητό.

Έκκληση για άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις

Η UNICEF καλεί τις κυβερνήσεις να δράσουν άμεσα και αποφασιστικά. Προτείνει περιορισμούς στη διαφήμιση ανθυγιεινών τροφίμων, φόρους σε ζαχαρούχα ποτά και πρόχειρο φαγητό, καλύτερη διατροφική σήμανση στα προϊόντα και ενίσχυση της παραγωγής φρέσκων τροφών. «Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για πολιτικές που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους φροντιστές να έχουν πρόσβαση σε θρεπτικά και υγιεινά τρόφιμα», υπογραμμίζει η Κάθριν Ράσελ, τονίζοντας ότι η προστασία της υγείας των παιδιών είναι συλλογική ευθύνη.

Δείτε επίσης