Νέα Μελέτη: Πώς συνδέεται ο αριθμός γλωσσών που μιλάμε με τον ρυθμό γήρανσης

Πίνακας περιεχομένων

Μια νέα και ιδιαίτερα εκτενής επιστημονική ανάλυση, που πραγματοποιήθηκε σε περισσότερους από 86.000 πολίτες από 27 ευρωπαϊκές χώρες, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρήση δύο ή περισσότερων γλωσσών μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός παράγοντας προστασίας απέναντι στην επιταχυνόμενη γήρανση. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Aging, επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο της πολυγλωσσίας στη διατήρηση της υγείας καθώς μεγαλώνουμε.

Η νέα αυτή μελέτη ενισχύει μια θεωρία που μέχρι σήμερα εμφανιζόταν με αντιφατικά στοιχεία, κυρίως λόγω μικρών δειγμάτων σε προηγούμενες έρευνες. Τώρα, με δεδομένα μεγάλης κλίμακας, καταγράφεται ξεκάθαρη συσχέτιση ανάμεσα στον αριθμό των γλωσσών που χρησιμοποιεί κάποιος και στον ρυθμό της βιολογικής του γήρανσης.

Διαβάστε Τι αλλάζει στις ξένες γλώσσες στο Δημοτικό

Οι μονόγλωσσοι εμφανίζουν διπλάσιες πιθανότητες για ταχύτερη γήρανση

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Agustin Ibañez από το Global Brain Health Institute στο Trinity College του Δουβλίνου. Οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα ατόμων ηλικίας από 51 έως 90 ετών, συγκρίνοντας τη βιολογική τους ηλικία με αυτή που αναμενόταν βάσει των συνηθειών και των χαρακτηριστικών της καθημερινής τους ζωής.

Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο: όσοι χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά μία γλώσσα είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν σημάδια επιταχυνόμενης γήρανσης σε σύγκριση με όσους μιλούσαν περισσότερες. Αντίθετα, οι πολύγλωσσοι φαίνεται να έχουν περίπου τις μισές πιθανότητες να παρουσιάσουν τέτοια επιτάχυνση.

Επιπλέον, οι ερευνητές κατέγραψαν μια ξεκάθαρη δοσοεξαρτώμενη τάση· δηλαδή, όσο αυξανόταν ο αριθμός των γλωσσών που γνώριζε κάποιος, τόσο καθυστερούσε ο ρυθμός της βιολογικής του γήρανσης. Η συσχέτιση αυτή παρέμενε ισχυρή ακόμη και μετά τη στατιστική προσαρμογή για κοινωνικούς, σωματικούς και δημογραφικούς παράγοντες.

Χαμηλό κόστος, υψηλή ωφέλεια για τη δημόσια υγεία

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα νέα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό πολιτικών υγείας και εκπαίδευσης. Η εκμάθηση γλωσσών αποτελεί έναν εξαιρετικά προσιτό «μηχανισμό» πρόληψης, κάτι που υπογραμμίζει και ο Jason Rothman από το Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ, ο οποίος σχολίασε ότι σε αντίθεση με δαπανηρές παρεμβάσεις –όπως ειδικές δίαιτες ή φάρμακα– η πολυγλωσσική χρήση δεν εξαρτάται από οικονομική δυνατότητα.

Εάν η πολυγλωσσία πράγματι συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας κατά τη διαδικασία της γήρανσης, τότε η ενίσχυση της διδασκαλίας γλωσσών στα σχολεία, η προστασία των γλωσσών μεταναστευτικών και μειονοτικών κοινοτήτων και η δημιουργία ευκαιριών συνεχούς χρήσης γλωσσών θα μπορούσαν να αποκτήσουν στρατηγικό ρόλο, ανάλογο με τις καμπάνιες για άσκηση και διακοπή του καπνίσματος.

Η «διπλή φάση» του οφέλους: από την εκμάθηση στη συνεχή χρήση

Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι τα οφέλη της πολυγλωσσίας προκύπτουν μέσω δύο βασικών μηχανισμών. Ο πρώτος αφορά τη διαδικασία μάθησης μιας νέας γλώσσας, η οποία απαιτεί έντονη πνευματική προσπάθεια και συμβάλλει στη δημιουργία νέων νευρωνικών συνδέσεων. Ο δεύτερος σχετίζεται με τη συνεχή χρήση της γλώσσας στην καθημερινότητα, μια διαδικασία που διατηρεί ενεργές τις γνωστικές λειτουργίες μέσω γραμματικών δομών, λεξιλογίου και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Δείτε εδώ Τι ισχύει με τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής γλώσσας στην Ειδική Αγωγή

Παρότι τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί ποιος παράγοντας λειτουργεί περισσότερο προστατευτικά: η «νοητική άσκηση» που απαιτεί η πολυγλωσσία ή η κοινωνική διάσταση που τη συνοδεύει. Πιθανότατα, όπως επισημαίνουν, η απάντηση βρίσκεται στον συνδυασμό των δύο.