Διαλειμματική νηστεία: Ποιά είναι α οφέλη – Σε ποιους δεν συνιστάται

Ένα από τα διατροφικά μοντέλα που έχει απασχολήσει έντονα τα τελευταία χρόνια την επιστημονική κοινότητα είναι η διαλειμματική νηστεία, η οποία βασίζεται στην εναλλαγή περιόδων λήψης τροφής με φάσεις νηστείας, χωρίς να περιορίζει απαραίτητα την ποσότητα των θερμίδων.

Σύμφωνα με τον Κάρολο Παπαλαζάρου, Κλινικό Διαιτολόγο – Διατροφολόγο και συνεργάτη του Metropolitan Hospital, τα πιο γνωστά πρότυπα εφαρμογής της περιλαμβάνουν το σχήμα 16:8 (νηστεία για 16 ώρες και κατανάλωση φαγητού για 8 ώρες την ημέρα), τη μέθοδο 5:2 (πέντε ημέρες φυσιολογικής διατροφής και δύο ημέρες με σημαντικά περιορισμένες θερμίδες), καθώς και την εναλλασσόμενη ημέρα νηστείας, όπου η κανονική κατανάλωση τροφής ακολουθείται από μια ημέρα αποχής. Όπως επισημαίνει, η διαλειμματική νηστεία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον ερευνητών και ιατρικών ειδικών για τις πιθανές επιδράσεις της στη συνολική υγεία.

Δείτε εδώ Υγιεινή διατροφή χωρίς κόστος: Πώς να τρέφεστε σωστά με μικρό προϋπολογισμό

Πώς επηρεάζει θετικά τον οργανισμό η διαλειμματική νηστεία

Ανάμεσα στα πιθανά οφέλη της ΔΝ συγκαταλέγεται η βελτίωση της μεταβολικής λειτουργίας και της σύστασης σώματος. Έρευνες έχουν καταγράψει ότι η περιοδική αποχή από την τροφή μπορεί να οδηγήσει σε αισθητή μείωση του βάρους και του λιπώδους ιστού. Χαρακτηριστικά, σε μελέτη του 2024 διαπιστώθηκε πως η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση γευμάτων συνέβαλε στη μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης και της λιπώδους μάζας σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενήλικες.

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τη βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας και της γλυκαιμικής ρύθμισης. Σύμφωνα με στοιχεία του 2018, η πρώιμη κατανάλωση τροφής σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στην ημέρα ενίσχυσε την ευαισθησία στην ινσουλίνη κατά 11% και μείωσε τα επίπεδα της ινσουλίνης νηστείας σε άνδρες με προδιαβήτη, ακόμη και χωρίς συνοδευτική απώλεια βάρους.

Η θετική επίδραση της ΔΝ επεκτείνεται και στο λιπιδαιμικό προφίλ. Έχει παρατηρηθεί μείωση της LDL χοληστερόλης και των επιπέδων τριγλυκεριδίων, καθώς και αύξηση της HDL. Μελέτη του 2021 έδειξε ότι η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση φαγητού βελτίωσε σημαντικά αυτούς τους δείκτες σε παχύσαρκα άτομα, μειώνοντας τους παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθειες.

Τέλος, υπάρχουν ενδείξεις ότι η συγκεκριμένη διατροφική προσέγγιση μπορεί να ευνοεί τη συνολική καρδιομεταβολική υγεία, μειώνοντας την αρτηριακή πίεση, την παρουσία φλεγμονής και το οξειδωτικό στρες, ενώ ενισχύει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Οι πιθανές παρενέργειες και οι πληθυσμοί που πρέπει να προσέχουν

Παρότι η ΔΝ εμφανίζει ενθαρρυντικά στοιχεία, δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους, ειδικά σε ευπαθείς πληθυσμούς. Ένας από τους βασικούς προβληματισμούς αφορά τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας και αφυδάτωσης, κυρίως σε άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για διαβήτη.

Επιπλέον, παρότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να ωφελήσει την καρδιαγγειακή υγεία, υπάρχουν επιστημονικές αναφορές που δείχνουν ότι ορισμένα σχήματά της -όπως η εναλλασσόμενη ημέρα νηστείας- ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από καρδιαγγειακές παθήσεις. Η επιστημονική κοινότητα τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα ώστε να κατανοηθούν σε βάθος οι μακροχρόνιες συνέπειες.

Ειδική προσοχή απαιτείται και για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Η διαλειμματική νηστεία δεν θεωρείται κατάλληλη για εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες, παιδιά, άτομα που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές ή σοβαρές ιατρικές παθήσεις. Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται σε ασθενείς με νευρολογικές νόσους, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση, οι οποίοι θα πρέπει να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους πριν υιοθετήσουν οποιοδήποτε μοντέλο νηστείας.

Η σημασία της ιατρικής καθοδήγησης

Όπως επισημαίνει ο κ. Παπαλαζάρου, η διαλειμματική νηστεία παρουσιάζει πολλές υποσχόμενες προοπτικές για την ενίσχυση της υγείας, ωστόσο δεν είναι μια προσέγγιση που ταιριάζει σε όλους.

Ορισμένοι πληθυσμοί μπορεί να αντιμετωπίσουν αυξημένους κινδύνους, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την εξατομικευμένη εκτίμηση από ειδικούς.

Δείτε επίσης Μεσογειακή Διατροφή: Τελικά το κρασί μειώνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών;

Μέχρι να υπάρξουν σαφέστερα και πιο ολοκληρωμένα επιστημονικά συμπεράσματα, η καθοδήγηση από εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας θεωρείται καθοριστική για την ασφαλή εφαρμογή της.