Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της στο χρόνιο χάσμα ανάμεσα στην εκπαίδευση και τις ανάγκες της αγοράς , ένα ζήτημα που αναδεικνύεται ακόμη εντονότερα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των εξειδικευμένων δεξιοτήτων που αυτή απαιτεί. Με το φθινοπωρινό πακέτο του European Semester για το 2026, η Επιτροπή επιδιώκει να δώσει νέα έμφαση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, εισάγοντας για πρώτη φορά συστάσεις που αφορούν άμεσα το εκπαιδευτικό σύστημα και την προσαρμογή του στις σύγχρονες ανάγκες της εργασιακής πραγματικότητας.

Η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς οι ελλείψεις σε κρίσιμες θεωρούνται ένας από τους βασικούς παράγοντες που κρατούν την παραγωγικότητα της ΕΕ σε στασιμότητα. Την ώρα που οι ΗΠΑ ενισχύουν σταθερά την ανάπτυξή τους μέσα από την ταχύτατη αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, η Ευρώπη καταγράφει υστέρηση, με συνέπειες τόσο στην ανταγωνιστικότητα όσο και στη συνολική οικονομική της δυναμικής. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η αδυναμία προσαρμογής των δεξιοτήτων αποτελεί εμπόδιο που πρέπει να αρθεί άμεσα.

Νέες απαιτήσεις που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ως το 2027 θα απαιτηθούν περίπου επτά εκατομμύρια εργαζόμενοι με ικανότητα εφαρμογής μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Για να είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτόν τον ρόλο, θα χρειαστούν βασικές γνώσεις που θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν τις απαραίτητες δεξιότητες, γεγονός που καταδεικνύει το βάθος της επερχόμενης αλλαγής στις εργασιακές ειδικότητες.

Δείτε 

Για να υπάρξει αποτελεσματική παρακολούθηση των αναγκών της αγοράς, η Επιτροπή προχωρά στη δημιουργία Παρατηρητηρίου Δεξιοτήτων, το οποίο θα συγκεντρώνει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για τις ελλείψεις σε ειδικότητες και επαγγελματικούς κλάδους. Παράλληλα, συγκροτείται Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των επιχειρήσεων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ώστε να εξασφαλίζεται άμεση ενημέρωση για τα πιο πιεστικά κενά που ανακύπτουν.

Τέσσερις παρεμβάσεις που ζητούνται από τα κράτη-μέλη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν τέσσερις στοχευμένες δράσεις. Πρώτον, να ανακόψουν τη μείωση των μαθητών που αποκτούν βασικές μαθηματικές δεξιότητες, οι οποίες αποτελούν θεμέλιο για οποιαδήποτε ενασχόληση με την τεχνητή νοημοσύνη. Δεύτερον, να ενισχύσουν τα STEM σε κάθε βαθμίδα της εκπαίδευσης, καθιστώντας τα προτεραιότητα. Τρίτον, να επενδύσουν, σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις, σε εκπαιδευτικές δράσεις που προσφέρουν οφέλη σε κοινωνία, εταιρείες και πολίτες. Και τέταρτον, να σχεδιάζουν πολιτικές που ανταποκρίνονται σε πραγματικές και όχι θεωρητικές ανάγκες.

Οι συστάσεις αυτές θα τεθούν προς συζήτηση τον Μάρτιο στο Συμβούλιο Εκπαίδευσης, με στόχο να μεταφερθούν και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον ίδιο μήνα ώστε να δοθεί πολιτική κατεύθυνση σε ανώτατο επίπεδο.

Κομισιόν: Τα τέσσερα μέτρα για το έλλειμμα δεξιοτήτων στην εργασία

Σύνδεση με το European Semester και τον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ

Μετά την έγκρισή τους από το Συμβούλιο Εκπαίδευσης, οι συστάσεις θα ενσωματωθούν στις συζητήσεις της Κομισιόν με τα κράτη-μέλη για το Εαρινό Πακέτο του Semester και τις τελικές κατευθύνσεις που θα εκδοθούν. Το του 2026 θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς θα επηρεάσει τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης, αποτελώντας τη βάση των εθνικών σχεδίων που θα καταθέσουν τα κράτη-μέλη. Όπως τόνισε η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ροξάνα Μινζάτου, οι συστάσεις για το ανθρώπινο κεφάλαιο θα είναι καθοριστικές, διότι θα διασφαλίσουν ότι η εκπαίδευση και οι δεξιότητες θα έχουν κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.

Τα ευρήματα της έκθεσης για την απασχόληση

Η αντιπρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στην Έκθεση για την Απασχόληση (), η οποία δείχνει ότι οι προκλήσεις δεν περιορίζονται μόνο στις δεξιότητες αλλά και στην ποιότητα των θέσεων εργασίας. Ένας στους πέντε εργαζόμενους στην ΕΕ αμείβεται χαμηλά και δραστηριοποιείται σε τομείς που δεν ενισχύουν την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ενώ περίπου πενήντα εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας — κυρίως γυναίκες, μετανάστες και νέοι — αναδεικνύοντας μια ακόμη διάσταση της πρόκλησης που καλείται να αντιμετωπίσει η ευρωπαϊκή οικονομία.