Η ανακοίνωση της νέας Πρυτανικής Αρχής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στις 27 Ιουνίου, προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις, καθώς δεν περιλαμβάνει καμία γυναίκα. Η έλλειψη γυναικείας παρουσίας έρχεται να προστεθεί στη μηδενική συμμετοχή γυναικών και στις κοσμητείες των Σχολών, σηματοδοτώντας –σύμφωνα με τη Συσπείρωση Πανεπιστημιακών– μια καθαρή οπισθοδρόμηση σε σχέση με προηγούμενες διοικήσεις, όπου τουλάχιστον υπήρχε περιορισμένη εκπροσώπηση.

Οι πανεπιστημιακές που συμμετέχουν στη Συσπείρωση δηλώνουν πως επί χρόνια έδιναν αγώνα για την ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στα διοικητικά όργανα του Ιδρύματος, και τονίζουν ότι η σημερινή κατάσταση ακυρώνει αυτές τις προσπάθειες. Χαρακτηρίζουν τις εξελίξεις πολιτικά απαράδεκτες και εξαιρετικά απογοητευτικές, με αρνητικό συμβολισμό για το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Στοιχεία που προκαλούν ερωτήματα

Η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών επικαλείται τα στοιχεία του Έμφυλου Χάρτη του ΑΠΘ, σύμφωνα με τα οποία οι γυναίκες αποτελούν το 46% του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) και το 61% των υπόλοιπων διδακτικών κατηγοριών (ΕΔΙΠ, ΕΕΠ, ΕΤΕΠ). Παρόλα αυτά, δεν υπάρχει καμία γυναίκα στις ανώτερες θέσεις διοίκησης του Ιδρύματος.

Το ερώτημα που τίθεται από τις πανεπιστημιακές είναι γιατί, ενώ το πρόβλημα της ανισομερούς εκπροσώπησης είχε ήδη διαφανεί από νωρίς, δεν έγιναν ουσιαστικές κινήσεις για να ενισχυθεί η παρουσία γυναικών στα πρυτανικά σχήματα. Ειδική αναφορά γίνεται στον αποκλεισμό των γυναικών καθηγητριών μετά την αποχώρηση της καθηγήτριας Ε. Θανούλη, η οποία συμμετείχε στο αρχικό πρυτανικό σχήμα.

Αποτυχία υιοθέτησης διεθνών καλών πρακτικών

Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι η γυναικεία συμμετοχή στα κέντρα λήψης αποφάσεων ενισχύεται όταν υπάρχουν θεσμικά εργαλεία, όπως συμπεριληπτικές πολιτικές και κώδικες δεοντολογίας κατά των διακρίσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Συσπείρωση, οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ φαίνεται να αγνοούν πλήρως τέτοιου είδους μηχανισμούς διαφάνειας και ισότητας.

Αντιθέτως, εκεί όπου η εκλογή γίνεται με δημοκρατικές και άμεσες διαδικασίες, όπως στις περιπτώσεις των Προέδρων Τμημάτων, το ποσοστό γυναικείας εκπροσώπησης είναι εμφανώς υψηλότερο. Αυτό αναδεικνύει –σύμφωνα με τις πανεπιστημιακές– τη σημασία θεσμών που επιτρέπουν τη δίκαιη συμμετοχή όλων, χωρίς αποκλεισμούς.

Ο ρόλος του νόμου 4957/2022 στην υποβάθμιση της ισότητας

Η Συσπείρωση συνδέει την έλλειψη γυναικείας παρουσίας με τις αλλαγές που επέφερε ο νόμος 4957/2022, ο οποίος –όπως υποστηρίζεται– αποδυνάμωσε τις δημοκρατικές διαδικασίες εκπροσώπησης και λογοδοσίας στα ανώτερα διοικητικά όργανα. Αυτή η θεσμική μεταβολή φαίνεται πως είχε άμεσο αντίκτυπο στη γυναικεία συμμετοχή.

Παρά τη σημαντική συμβολή των γυναικών στην πανεπιστημιακή ζωή –στη διδασκαλία, στην έρευνα και στη διοίκηση– η απουσία τους από τη διοίκηση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. Για τις πανεπιστημιακές της Συσπείρωσης, η τρέχουσα κατάσταση είναι αποτέλεσμα μιας συστημικής διάκρισης που ενισχύθηκε από τη νέα διοικητική πραγματικότητα.

Κλείνοντας την τοποθέτησή τους, οι γυναίκες πανεπιστημιακοί απευθύνονται ευθέως στον Πρύτανη του ΑΠΘ, καταγγέλλοντας την έλλειψη ευαισθησίας απέναντι σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Τονίζουν ότι η έμφυλη ανισότητα που αποτυπώνεται στη νέα σύνθεση των Πρυτανικών Αρχών αποτελεί σαφές δείγμα αρνητικής κατεύθυνσης.

Με τη φράση «ζούμε ανάμεσά σας», δηλώνουν την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να αγωνίζονται για την κατάκτηση των δικαιωμάτων τους. Ξεκαθαρίζουν ότι δεν αρκούνται σε αιτήματα, αλλά διεκδικούν ενεργά τη θέση που τους αναλογεί στο πανεπιστήμιο και στη διοίκηση.

Δείτε εδώ