Εκπαιδευτικοί: Ο απόλυτος οδηγός για συνταξιοδότηση – Πλασματικά έτη, υπολογισμός εφάπαξ

Συνταξιοδοτικό Οδηγό Εκπαιδευτικών για το 2026 κοινοποίησαν οι αιρετοί στο ΑΠΥΣΠΕ Αττικής, Χρήστος Τρανός και Σωτήρης Γεωργόπουλος, συγκεντρώνοντας σε ενιαίο κείμενο όλες τις κρίσιμες πληροφορίες για τη «νέα σύνταξη», τα όρια ηλικίας, τα πλασματικά έτη, τη διαδικασία αποχώρησης και τον τρόπο υπολογισμού των παροχών.

Ο οδηγός αποτυπώνει το ισχύον συνταξιοδοτικό τοπίο όπως έχει διαμορφωθεί μετά τις μνημονιακές αλλαγές και τις μεταγενέστερες ρυθμίσεις, δίνοντας έμφαση τόσο στα θεμελιωμένα δικαιώματα όσο και στους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν για τους εκπαιδευτικούς που σχεδιάζουν να αποχωρήσουν το 2026.

Η «νέα σύνταξη» και το ισχύον μοντέλο

Το σημερινό συνταξιοδοτικό σύστημα απέχει σημαντικά από το παλαιότερο καθεστώς, όταν η κύρια σύνταξη υπολογιζόταν στο 80% του μέσου όρου της τελευταίας πενταετίας και οι επικουρικές στο 35%. Πλέον, η σύνταξη συγκροτείται από διακριτά μέρη, με βασικούς πυλώνες την εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.

Η εθνική σύνταξη, από την 1η Ιανουαρίου 2026, διαμορφώνεται στα 447 ευρώ, ενώ η ανταποδοτική εξαρτάται από το σύνολο των εισφορών που έχουν καταβληθεί σε όλο τον εργασιακό βίο. Στο ίδιο σχήμα εντάσσονται και τα επικουρικά ταμεία Μ.Τ.Π.Υ. και Επικουρικό, τα οποία έχουν ενσωματωθεί στον ΕΦΚΑ.

Τι παραμένει από τις μνημονιακές ρυθμίσεις

Με βάση τον ν.4387/2016 και τις επόμενες παρεμβάσεις, διατηρούνται τα γενικά όρια συνταξιοδότησης στα 67 έτη, με δυνατότητα αποχώρησης υπό προϋποθέσεις από τα 62 έως τα 66. Παράλληλα, παραμένουν οι μνημονιακές μειώσεις στις επικουρικές και στο εφάπαξ, που προσεγγίζουν το 50%.

Τα ποσοστά αναπλήρωσης έως τα 30 έτη υπηρεσίας δεν έχουν μεταβληθεί, ενώ παρουσιάζουν βελτίωση από τα 31 έως τα 40 έτη. Την ίδια στιγμή, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για επαναφορά 13ης και 14ης σύνταξης, στοιχείο που συνεχίζει να επηρεάζει το συνολικό εισόδημα των συνταξιούχων.

Διαδικασία αποχώρησης και ειδικές ρυθμίσεις

Για το 2026, οι αιτήσεις αφυπηρέτησης υποβάλλονται από 1 έως και 10 Φεβρουαρίου και γίνονται αποδεκτές με αυτοδίκαιη λύση της υπαλληλικής σχέσης στις 31 Αυγούστου του ίδιου έτους. Προβλέπεται δυνατότητα ανάκλησης της παραίτησης εντός ενός μήνα από την ημερομηνία υποβολής.

Μετά την πάροδο του μήνα, αιτήσεις παραίτησης γίνονται δεκτές μόνο με απόφαση ΚΥΣΠΕ-ΚΥΣΔΕ και αποκλειστικά για σοβαρούς οικογενειακούς λόγους ή βαριές και δυσίατες ασθένειες. Εκπαιδευτικοί που συμπληρώνουν το 67ο έτος απολύονται αυτοδίκαια στο τέλος του σχολικού έτους, με προϋπόθεση τη συμπλήρωση 15ετούς υπηρεσίας. Ειδικές προβλέψεις ισχύουν και για περιπτώσεις αναπηρίας ή συζύγων με βαριά ανικανότητα, υπό συγκεκριμένους όρους.

ΔΕΙΤΕ Συντάξεις: Δείτε ποιοί είναι οι κερδισμένοι

Πλασματικά έτη και δυνατότητες αναγνώρισης

Η αναγνώριση πλασματικών ετών εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Με 12 έτη ελάχιστης υπηρεσίας μπορεί να γίνει εξαγορά ετών σπουδών, ενώ με 15 έτη υπηρεσίας αναγνωρίζονται έτη τέκνων, με ανώτατο όριο τα πέντε έτη.

Τα έτη σπουδών, τέκνων και στρατού μπορούν να αξιοποιούνται αθροιστικά, ενώ η σχετική αίτηση μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης. Ωστόσο, από 1-1-2017 το κόστος εξαγοράς έχει αυξηθεί σημαντικά και φθάνει περίπου τα 4.000 ευρώ ανά έτος για την κύρια σύνταξη.

Πλήρης και μειωμένη σύνταξη: όρια και μειώσεις

Πλήρης σύνταξη χορηγείται είτε με 40 έτη υπηρεσίας, πραγματικά και πλασματικά, και ηλικία τουλάχιστον 62 ετών, είτε με 15 έτη υπηρεσίας στα 67. Όσοι είχαν θεμελιώσει δικαίωμα έως 31-12-2021 λαμβάνουν σύνταξη όταν συμπληρωθεί το νέο ηλικιακό όριο.

Για τη μειωμένη σύνταξη, μετά τις αλλαγές που ισχύουν από το 2023, το γενικό όριο ηλικίας διαμορφώνεται πλέον στο 62ο έτος για όσους δεν είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα έως 31-12-2022. Η μείωση ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος πριν από το όριο πλήρους σύνταξης, εφαρμόζεται στην εθνική σύνταξη έως 30% και παραμένει σε όλο τον συνταξιοδοτικό βίο. Το ίδιο ποσοστό μείωσης ισχύει και για την επικουρική σύνταξη στα έτη έως 31-12-2014.

ΔΕΙΤΕ Πότε πληρώνονται οι συντάξεις Φεβρουαρίου

Εφάπαξ, συντάξιμες αποδοχές και νέος δείκτης από το 2026

Το εφάπαξ αποτελείται πλέον από δύο διακριτά τμήματα: το πρώτο αφορά τα έτη έως το 2013 και υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο αποδοχών της περιόδου 2009–2013, ενώ το δεύτερο αφορά τα έτη μετά το 2014 και λειτουργεί ουσιαστικά ως άτοκη επιστροφή εισφορών. Στην πράξη, το ποσό μπορεί να προσεγγιστεί με τύπο που αντιστοιχεί περίπου σε 900 ευρώ ανά έτος υπηρεσίας.

Ως συντάξιμες αποδοχές λαμβάνεται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών από το 2002 έως το έτος αφυπηρέτησης. Από 1-1-2026, εισάγεται νέος τρόπος αναπροσαρμογής με βάση τον Δείκτη Μισθών, ο οποίος θα συνδέει τον υπολογισμό των νέων συντάξεων με τη μεταβολή των μισθών και όχι μόνο με τον πληθωρισμό, γεγονός που εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερα ποσά για όσους αποχωρούν μετά την 1η Ιανουαρίου 2026.