Πίνακας περιεχομένων
Η Ελλάδα των μεταλλίων στην Κορέα, τα παιδιά που συγκίνησαν τον Πρωθυπουργό και η φετινή απειλή της «απουσίας»
Πέρσι, η Εθνική Ομάδα Ρομποτικής της Ελλάδας έγραψε ιστορία. Σε έναν από τους πιο δύσκολους διεθνείς διαγωνισμούς παγκοσμίως, την 26η Ολυμπιάδα Ρομποτικής (IROC 2024) στην Κορέα, τα ελληνικά παιδιά αντιμετώπισαν ομάδες από όλο τον κόσμο, αρκετές εκ των οποίων έχουν τη ρομποτική ενταγμένη στο αναλυτικό πρόγραμμα από το δημοτικό.
Κι όμως, η ελληνική αποστολή νίκησε, διακρίθηκε, ανέβηκε στο βάθρο και επέστρεψε με μετάλλια και βραβεία.
Τα παιδιά, στην πλειοψηφία τους μεταξύ 11 και 14 ετών, έλυσαν προβλήματα πραγματικού κόσμου μέσω της ρομποτικής: προσομοίωσαν μηχανισμούς διάσωσης σε πλημμυρικές καταστροφές, σχεδίασαν ρομπότ για καθαρισμό θαλάσσιου περιβάλλοντος και ανέπτυξαν μοντέλα ενεργειακής εξοικονόμησης για πόλεις.
Η Εθνική Ομάδα Ρομποτικής της Ελλάδας επέστρεψε από τη Νότια Κορέα με οκτώ (8) μετάλλια και σημείωσε τη μεγαλύτερη επιτυχία στην ιστορία του θεσμού για την Ελλάδα, αποσπώντας διακρίσεις σε κατηγορίες ρομποτικής μηχανικής, προγραμματισμού και καινοτομίας.
Η επιτυχία αυτή προκάλεσε δημόσια αναφορά από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος έδωσε ονομαστικά συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά που διακρίθηκαν, ανέφεροντας μεταξύ άλλων ότι «έμψυχο δυναμικό υπάρχει και το αποδεικνύουν μια σειρά από επιτυχίες των μαθητών και των φοιτητών μας σε υψηλών απαιτήσεων διεθνείς διαγωνισμούς. […] Στον διαγωνισμό -έναν από τους πιο καταξιωμένους διεθνώς- συμμετείχαν συνολικά 60 ομάδες από όλο τον κόσμο. Αυτή η εξαιρετική επίδοση χάρισε στην ελληνική αποστολή την κορυφαία θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.»
Η επιτυχία αυτή ήταν ένα μήνυμα προς όλο το εκπαιδευτικό σύστημα: ότι όταν δίνεις χώρο στη δημιουργικότητα, τα παιδιά της Ελλάδας μπορούν να σταθούν απέναντι σε συνομηλίκους από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη, δηλαδή χώρες όπου η ρομποτική διδάσκεται από την Α’ Δημοτικού, και να τους κερδίσουν.
Κι όμως, φέτος, αυτά τα ίδια παιδιά βρίσκονται μπροστά σε έναν τοίχο: χωρίς στήριξη, χωρίς χρηματοδότηση, με την επόμενη Ολυμπιάδα να μοιάζει απρόσιτη. Το όνειρο κινδυνεύει να σταματήσει όχι επειδή δεν τα κατάφεραν, αλλά επειδή δεν έχουν τα μέσα να συνεχίσουν.
Από την Κορέα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Είναι αξιοσημείωτο ότι μετά την επιτυχία τους, τα ίδια παιδιά (προσκλήθηκαν και) παρουσίασαν όχι απλά την εμπειρία τους, αλλά το ίδιο το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (που είχε την τεχνολογία και το AI στο επίκεντρο των επιλογών του). Εξήγησαν στους μεγαλύτερους το ότι η ρομποτική δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι με καλώδια και αισθητήρες, αλλά μια νέα γλώσσα σκέψης: μαθαίνεις πώς να αναλύεις, να προγραμματίζεις, να προβλέπεις και να συνεργάζεσαι για να λύσεις πραγματικά προβλήματα ανθρώπων. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, αυτά, έστω και στην πιο απλή τους μορφή, θα είναι βασικές δεξιότητες. Αν θέλουμε να μας υπηρετεί και όχι να την υπηρετούμε.
Για τα παιδιά αυτό σημαίνει, βέβαια, κάτι παραπάνω. Μπορούν να γράφουν εκατοντάδες γραμμές κώδικα, να συνδυάζουν αισθητήρες, κινητήρες και data, να μετρούν αποστάσεις, δυνάμεις και χρόνους με ακρίβεια εκατοστού και να το κάνουν σε διεθνές περιβάλλον, στα αγγλικά, με κανόνες επιπέδου πανεπιστημιακού εργαστηρίου.
Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τις φωτογραφίες με τα μετάλλια: παιδιά που δουλεύουν μήνες, σε εξοπλισμό που αγοράζουν με τη βοήθεια των γονιών τους, προγραμματίζοντας μετά το σχολείο, πολλές φορές χωρίς καν χώρο ή υποδομή. Και όλα αυτά σε μια χώρα όπου τα μυαλά, που καταλαβαίνουν ότι δεν υπάρχουν πραγματικές προϋποθέσεις, ονειρεύονται από τα 14 τους να μη μείνουν εδώ. Αυτό είναι το brain drain: η φυγή των ικανών, επειδή δεν βρίσκουν ανταπόκριση.
2025: η επιτυχία απειλείται από το κόστος
Φέτος, ο επόμενος σταθμός είναι η 27η Ολυμπιάδα Ρομποτικής (IROC 2025), που θα γίνει στην Αυστραλία (Gold Coast, 17–21 Δεκεμβρίου).
Όμως το κόστος συμμετοχής (αεροπορικά, διαμονή, μεταφορά εξοπλισμού και τέλη διοργάνωσης) έχει γίνει ανυπέρβλητο.
Με απλά λόγια, η ρομποτική —που θα έπρεπε να είναι εκπαίδευση και δικαίωμα όλων— κινδυνεύει να γίνει ταξικό προνόμιο. Οι οικογένειες παλεύουν να καλύψουν έξοδα για να εκπροσωπήσουν τη χώρα τους, κι αυτό δεν συνάδει με μια πολιτεία που θέλει να επενδύει στη γνώση και την καινοτομία.
Το brain drain συνεχίζεται ακάθεκτο
Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα έχει υποστεί σημαντική διαρροή εγκεφάλων στον ψηφιακό και τεχνολογικό τομέα. Όπως αναφέρεται στο επίσημο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο «Digital Decade» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης: «Η Ελλάδα διαθέτει σχετικά μικρό αριθμό ειδικών ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών, ICT είναι ο διεθνής όρος) ο οποίος είναι σημαντικά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Ελλάδα έχει υποστεί σημαντικό “brain drain” κατά την περίοδο της κρίσης, το οποίο έχει περιορίσει τον αριθμό των ειδικών ΤΠΕ στη χώρα.» (Πηγή: digitalstrategy.gov.gr – National Digital Decade Strategic Roadmap, 2024)
Μελέτη του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας (ΣΕΠΕ) εκτιμά ότι στη χώρα υπάρχουν περίπου 160.000 επαγγελματίες ΤΠΕ, ενώ για να καλυφθούν οι ανάγκες της ψηφιακής μετάβασης μέχρι το 2030 θα χρειαστούν τουλάχιστον 280.000–300.000. Με άλλα λόγια, έχουμε ένα τεράστιο κενό 140.000 ανθρώπων στις τεχνολογικές ειδικότητες που θα όφειλαν να γεννιούνται μέσα από την εκπαίδευση και την ενίσχυση της τεχνολογικής παιδείας.
Και όμως, σήμερα βλέπουμε τα ίδια αυτά παιδιά (που αποδεικνύουν ήδη τη δυναμική τους με μετάλλια και καινοτομία) να μην έχουν πουθενά να στραφούν. Να μην υπάρχουν υποδομές, προγράμματα ή χρηματοδοτήσεις. Να καταλαβαίνουν ότι όσο κι αν προσπαθήσουν, δεν υπάρχει δρόμος συνέχειας εδώ.
Αυτό που ζούμε δεν είναι απλώς ένα εκπαιδευτικό έλλειμμα, είναι μια μαζική εκπαίδευση φυγής. Το μήνυμα που λαμβάνουν αυτά τα παιδιά από την πολιτεία είναι ξεκάθαρο: αν δεν έχεις πόρους, χώρο ή στήριξη, προετοιμάσου να φύγεις.
Και αυτή η «ρομποτική φυγή» δεν είναι σχήμα λόγου, είναι το παρόν.
Τι σημαίνει «ρομποτική» και γιατί έχει τόσο μεγάλη αξία, ειδικά σήμερα
Η ρομποτική δεν είναι παιχνίδι. Είναι μια μέθοδος μάθησης που ενώνει μαθηματικά, φυσική, μηχανική, προγραμματισμό και κοινωνική ευαισθησία.
Σύμφωνα με το OECD PISA 2025, οι μαθητές θα αξιολογούνται πια στην ικανότητά τους να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για να λύνουν προβλήματα.
Η ρομποτική είναι ακριβώς αυτό: να προγραμματίζεις, να σχεδιάζεις, να προβλέπεις, να διορθώνεις. Είναι τρόπος σκέψης.
Η ρομποτική είναι η γλώσσα των επόμενων δεκαετιών. Από τη βιομηχανία και την ενέργεια, μέχρι τη γεωργία ακριβείας, τα logistics, την ιατρική και την τεχνητή νοημοσύνη, τα ρομποτικά συστήματα αποτελούν τη βάση όλων των νέων τεχνολογιών. Στην Ασία, χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία έχουν εντάξει τη ρομποτική από την πρώτη δημοτικού στα σχολικά τους προγράμματα, ως θεμελιώδες εργαλείο εκπαίδευσης: όχι ως προαιρετική δραστηριότητα, αλλά ως βασικό μάθημα που καλλιεργεί την κατανόηση της τεχνολογίας από νωρίς.
Στην Ελλάδα του 2025, λιγότερο από 52,4% των πολιτών διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Digital Decade Report 2024), όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 55,5%. Μόλις 2,4% του εργατικού δυναμικού είναι ειδικοί πληροφορικής, έναντι 4,8% στην Ε.Ε..
Η Ελλάδα, σε αυτό τον τομέα, παραμένει στο περιθώριο. Δεν υπάρχει υποχρεωτικό μάθημα ρομποτικής, ούτε οργανωμένο πλαίσιο εργαστηρίων σε κάθε σχολείο. Τα παιδιά που διακρίνονται στις διεθνείς Ολυμπιάδες, όπως αυτά της Εθνικής Ομάδας Ρομποτικής, μαθαίνουν κυριολεκτικά «μόνα τους» – με τη βοήθεια εκπαιδευτών, εθελοντών και γονιών που χρηματοδοτούν εξοπλισμό, ταξίδια και συμμετοχές.
Τι κάνουν οι άλλες χώρες (και γιατί δεν αρκεί ο ενθουσιασμός, αλλά και το «μπράβο» του πρωθυπουργού)
Στην Εσθονία, η ψηφιακή επάρκεια θεωρείται βασική δεξιότητα ήδη στο εθνικό αναλυτικό πρόγραμμα: πάνω από τα μισά σχολεία και δεκάδες νηπιαγωγεία διδάσκουν προγραμματισμό και ρομποτική μέσα από το παιχνίδι. Στο Ισραήλ, το Υπουργείο Παιδείας έχει εντάξει ρομποτική σε 500 νηπιαγωγεία «για να διδάξει δεξιότητες τεχνητής νοημοσύνης»: γιατί η τεχνολογία ξεκινά από το παιχνίδι.
Η Ισπανία υλοποιεί το πρόγραμμα “Código Escuela 4.0” (2022–) με επένδυση 363 εκατ. ευρώ, ενσωματώνοντας προγραμματισμό και ρομποτική από το νηπιαγωγείο έως το Γυμνάσιο, με εξοπλισμό, ανοιχτά εκπαιδευτικά υλικά και επιμόρφωση εκπαιδευτικών (πηγή: intef.es). Στη Γαλλία, το Υπουργείο Παιδείας, μέσω του Eduscol, παρέχει επίσημους οδηγούς για επιστήμες και τεχνολογία από το νηπιαγωγείο, ενώ χρηματοδοτεί εργαλεία όπως το Wood2Bot, σύστημα ρομποτικής ακόμη και χωρίς οθόνες (πηγή: eduscol.education.fr). Η Ιταλία, με το Piano Nazionale Scuola Digitale, εξοπλίζει σχολεία με κιτ εκπαιδευτικής ρομποτικής, καλλιεργώντας υπολογιστική σκέψη, δημιουργικότητα και συνεργασία (πηγές: istruzione.it). Η Πορτογαλία έχει θεσπίσει το πλαίσιο «Programação e Robótica no Ensino Básico» του Υπουργείου Παιδείας (DGE), εισάγοντας τη ρομποτική στο Δημοτικό ως εργαλείο επικοινωνίας, συνεργασίας και κριτικής σκέψης (πηγή: dge.mec.pt).
Η Γερμανία, μέσω του Robotics Institute Germany (RIG), επενδύει σε προγράμματα ταλέντου που συνδέουν την εκπαίδευση με την έρευνα και τη βιομηχανία, δημιουργώντας εθνικό δίκτυο ρομποτικής και ΑΙ (πηγή: rig.dlr.de).
Κοινό στοιχείο όλων αυτών; Η ρομποτική δεν είναι χόμπι ούτε διαγωνισμός. Είναι εθνική πολιτική εκπαίδευσης. Υπάρχει πρόγραμμα σπουδών, υποδομή και χρηματοδότηση.
Η Ελλάδα, αντίθετα, στηρίζεται αποκλειστικά στο φιλότιμο των παιδιών, των εκπαιδευτών και των γονιών. Οι ίδιοι που πέρσι κάλυψαν το ταξίδι στην Κορέα, προσπαθούν φέτος ξανά.
Τι διακυβεύεται
Η Ολυμπιάδα της Αυστραλίας δεν είναι απλώς «άλλος ένας διαγωνισμός». Είναι το μεγαλύτερο παγκόσμιο τεστ για το αν μπορούμε να παραμείνουμε ορατοί σε έναν τομέα όπου οι επενδύσεις και οι ευκαιρίες καθορίζουν το μέλλον των παιδιών μας.
Αν η φετινή αποστολή δεν καταφέρει να ταξιδέψει, θα είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα μένει εκτός, όχι γιατί δεν έχει μυαλά, αλλά γιατί δεν βρέθηκαν τα χρήματα.
Και αυτό, σε έναν κόσμο που μεταβαίνει στην Τεχνητή Νοημοσύνη, θα είναι το πιο οδυνηρό μάθημα: ότι τα παιδιά που μπορούν να χτίσουν το μέλλον, μένουν πίσω.
Και λίγα λόγια για την ουσία
Η ρομποτική είναι η γλώσσα της νέας γενιάς. Αυτή που συνδυάζει την επιστήμη με τη φαντασία, τη συνεργασία με την τεχνολογία, και τη δημιουργία με την ευθύνη.
Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη.
Και κάθε παιδί που προγραμματίζει ένα ρομπότ για να λύσει πρόβλημα ενηλίκων, δεν μαθαίνει απλώς να κινεί μηχανισμούς, μαθαίνει να αλλάζει τον κόσμο.
Πηγές
- OECD PISA 2025: Learning in the Digital World (OECD.org)
- Science Centre Singapore – National Robotics Competition
- Education Estonia – Digital Competence Framework
- Jerusalem Post – Israel launches robotics program in 500 kindergartens
- EU Digital Skills & Jobs Platform – Country Profile: Greece 2024
- European Commission – Digital Decade Country Report 2024: Greece
- FIRST Global & WRO official participation guides
- Official announcement: 27th International Robot Olympiad, Gold Coast, Australia, Dec 2025
Ακολουθείστε το iPaidia στο Google News
