Τι είναι το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων: Τι γίνεται με όσους οφείλουν πάνω από 2.000 ευρώ

Η ενεργοποίηση του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος σηματοδοτεί μια τομή στον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται, παρακολουθούνται και αξιολογούνται τα χρέη πολιτών και επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με την Απογευματινή, για πρώτη φορά δημιουργείται μια ενιαία, ψηφιακή «δεξαμενή» δεδομένων που συγκεντρώνει το σύνολο των πιστωτικών υποχρεώσεων προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης δανείων και χρηματοδοτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Το νέο σύστημα δεν περιορίζεται στις καθυστερήσεις. Αποτυπώνει ολόκληρο το οικονομικό αποτύπωμα κάθε οφειλέτη: από τα ενήμερα δάνεια έως τις εξασφαλίσεις και το ιστορικό πληρωμών. Στην πράξη, πρόκειται για έναν ψηφιακό φάκελο που φιλοδοξεί να προσφέρει πλήρη εικόνα της πιστωτικής δραστηριότητας σε εθνικό επίπεδο.

Η μεγαλύτερη χαρτογράφηση ιδιωτικού χρέους που έγινε ποτέ

Στο Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων καταχωρίζονται όλα τα χρέη άνω των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες και άνω των 5.000 ευρώ για επιχειρήσεις. Η καταγραφή αφορά τόσο «κόκκινες» όσο και απολύτως ενήμερες οφειλές, δημιουργώντας μια συνολική ακτινογραφία του ιδιωτικού δανεισμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί περίπου 2.900.000 συναλλακτικά προφίλ, με περισσότερες από 11.000.000 εγγραφές δανείων, ενεχύρων και εγγυήσεων. Το συνολικό ύψος των καταγεγραμμένων οφειλών φτάνει τα 245 δισεκατομμύρια ευρώ, μέγεθος που αναδεικνύει το εύρος και τη βαρύτητα του εγχειρήματος.

Τι ακριβώς περιλαμβάνει ο «ψηφιακός φάκελος» κάθε οφειλέτη

Το μητρώο συλλέγει δεδομένα για στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, χρηματοδοτικές μισθώσεις, συμβάσεις factoring, καθώς και για τις εξασφαλίσεις που συνοδεύουν κάθε πίστωση. Παράλληλα, αποθηκεύεται το ιστορικό πληρωμών και κάθε πληροφορία που σχετίζεται με τη δομή και την εξέλιξη των υποχρεώσεων.

ΔΕΙΤΕ Γιατί μειώνονται οι μικροοφειλέτες αλλά αυξάνονται τα μεγάλα χρέη στον e-ΕΦΚΑ

Τα στοιχεία επικαιροποιούνται σε μηνιαία βάση από τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Κάθε οφειλέτης μπορεί να δει το προφίλ του περίπου 25 εργάσιμες ημέρες μετά το τέλος του μήνα αναφοράς, γεγονός που καθιστά το σύστημα έναν ζωντανό μηχανισμό συνεχούς παρακολούθησης της πιστωτικής συμπεριφοράς.

Ποιοι έχουν πρόσβαση και πώς αξιοποιούνται τα δεδομένα

Πρόσβαση στο μητρώο έχουν τόσο οι ίδιοι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις όσο και τα πιστωτικά ιδρύματα που το τροφοδοτούν. Οι τράπεζες αντλούν στοιχεία για να σχηματίζουν πλήρη εικόνα πριν από κάθε νέα χρηματοδότηση, ενώ οι οφειλέτες μπορούν να γνωρίζουν τι ακριβώς καταγράφεται για αυτούς.

Παράλληλα, βασικά στοιχεία ταυτοποίησης διασταυρώνονται με δεδομένα από κρατικούς φορείς, όπως η ΑΑΔΕ, το ΓΕΜΗ και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης. Η διασύνδεση αυτή ενισχύει την αξιοπιστία των εγγραφών και μετατρέπει το μητρώο σε κεντρικό κόμβο πληροφόρησης για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ένα από τα τέσσερα μεγάλα μητρώα που έρχονται

Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου σχεδιασμού. Εντός του έτους προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία τρία ακόμη εργαλεία: το Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης για χρέη προς το Δημόσιο, το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών και το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους.

ΔΕΙΤΕ Έρχεται Νέα ρύθμιση για χρέη σε εφορίες και ταμεία ανάλογα με το εισόδημα

Ο στόχος είναι η ενοποιημένη εικόνα των οικονομικών υποχρεώσεων και της συναλλακτικής συμπεριφοράς πολιτών και επιχειρήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος και οι εποπτικές Αρχές θα διαθέτουν συγκεντρωτικά δεδομένα για την πορεία και τη δομή του ιδιωτικού χρέους.

Κριτήριο για δάνεια, επιτόκια και όρους χρηματοδότησης

Η πλήρης καταγραφή δεν είναι ουδέτερη. Το πιστωτικό προφίλ κάθε οφειλέτη αναμένεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στην έγκριση νέων δανείων, στους όρους χρηματοδότησης και στο κόστος δανεισμού. Οι συνεπείς δανειολήπτες ευνοούνται, ενώ όσοι εμφανίζουν αρνητικό ιστορικό θα αντιμετωπίζουν αυστηρότερη αξιολόγηση.

Για τις εποπτικές Αρχές, το μητρώο λειτουργεί ως εργαλείο παρακολούθησης του συνολικού χρηματοπιστωτικού κινδύνου. Επιτρέπει τον εντοπισμό υπερβολικής μόχλευσης, συσσώρευσης κινδύνων και πιθανών εστιών αστάθειας στην οικονομία.

Ανάμεσα στη διαφάνεια και στον φόβο αποκλεισμού

Η δημιουργία ενός τόσο εκτεταμένου μηχανισμού δεν μένει χωρίς αντιδράσεις. Από κοινωνική σκοπιά, διατυπώνονται ανησυχίες ότι ένα αρνητικό παρελθόν μπορεί να λειτουργήσει ως μόνιμη σκιά για ευάλωτες ομάδες, περιορίζοντας την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση ακόμη και όταν οι δυσκολίες οφείλονταν σε συγκυριακούς λόγους.

Στον αντίποδα, οι υποστηρικτές του συστήματος επισημαίνουν ότι η πλήρης εικόνα μειώνει την αβεβαιότητα και επιτρέπει πιο δίκαιες και τεκμηριωμένες αποφάσεις. Κατά την ίδια λογική, χωρίς τέτοια εργαλεία οι τράπεζες θα ενσωμάτωναν υψηλότερο ρίσκο στα επιτόκια, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για όλους.