Υπουργείο Παιδείας: Τι ισχύει με τις εφημερίες, ωράριο και εξωδιδακτικά καθήκοντα των εκπαιδευτικών

Σαφή εικόνα για το καθεστώς που διέπει τις εφημερίες, το διδακτικό και εργασιακό ωράριο, καθώς και τη συμμετοχή στις σχολικές δράσεις των εκπαιδευτικών δίνει το υπουργείο Παιδείας με την επίσημη απάντησή του στη Βουλή, με ημερομηνία 19-11-2025. Στο έγγραφο παρατίθενται όλα τα σημεία της νομοθεσίας και των σχετικών εγκυκλίων που ρυθμίζουν τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα των δασκάλων και νηπιαγωγών.

Με αφορμή κοινοβουλευτική ερώτηση, το υπουργείο Παιδείας παρουσιάζει αναλυτικά τι προβλέπεται για την επιτήρηση των μαθητών, την ανάθεση εφημεριών, τους όρους απαλλαγής, αλλά και τα όρια παραμονής των εκπαιδευτικών στο σχολείο. Την ίδια στιγμή αναφέρεται ρητά και στη συμμετοχή όλων στις σχολικές δράσεις, αποσαφηνίζοντας το ισχύον πλαίσιο για Δημοτικά και Νηπιαγωγεία το σχολικό έτος 2025-2026.

Δείτε Εκπαιδευτικοί «λάστιχο» και σχολεία χωρίς στήριξη –  Ποιος θα στηρίξει εκπαιδευτικούς και σχολεία;

Τι ισχύει για την εφημερία στα σχολεία

Το υπουργείο υπενθυμίζει ότι η επιτήρηση των μαθητών διέπεται από τα άρθρα 12 και 18Β του Π.Δ. 79/2017, όπως και από την παράγραφο 18 της υπουργικής απόφασης Φ.353.1/324/105657/Δ1/8-10-2002. Η κατάρτιση του προγράμματος εφημεριών γίνεται αποκλειστικά από τον Σύλλογο Διδασκόντων, μετά από πρόταση του διευθυντή ή του υποδιευθυντή, οι οποίοι έχουν και την πλήρη εποπτεία κατά τη διάρκεια του έτους.

Κάθε πρόγραμμα αναρτάται στον πίνακα ανακοινώσεων και αποστέλλεται στον Προϊστάμενο Εκπαιδευτικών Θεμάτων μαζί με το ωρολόγιο πρόγραμμα. Για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε δύο σχολεία, εφημερία γίνεται μόνο στο σχολείο όπου διδάσκουν περισσότερες ώρες, ενώ όσοι εργάζονται σε τρία ή περισσότερα σχολεία απαλλάσσονται όταν ένα από αυτά στεγάζεται σε διαφορετικό κτίριο.

Για τα συστεγαζόμενα σχολεία που συλλειτουργούν, προβλέπεται κοινός πίνακας εφημερευόντων, ώστε όλοι οι εκπαιδευτικοί να πραγματοποιούν τον ίδιο αριθμό εφημεριών. Οποιαδήποτε έκτακτη αντικατάσταση ή αλλαγή ημέρας εφημερίας αποφασίζεται αποκλειστικά από τη διεύθυνση του σχολείου και καταγράφεται υποχρεωτικά στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής.

Πότε μπορεί κάποιος εκπαιδευτικός να απαλλαγεί

Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 12 του Π.Δ. 79/2017, η εφημερία δεν εντάσσεται στις υποχρεωτικές εξωδιδακτικές υπηρεσίες που προβλέπει ο ν. 1566/1985. Από την υποχρέωση άσκησής της απαλλάσσονται μόνο ο διευθυντής και ο υποδιευθυντής του σχολείου, χωρίς να απαιτείται άλλη διαδικασία.

Επιπλέον, σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, μπορεί να απαλλαγεί εκπαιδευτικός όταν αποδεικνύεται ότι υπάρχει σοβαρός λόγος αδυναμίας άσκησης των καθηκόντων του. Το υπουργείο διευκρινίζει ότι αυτή η διαδικασία εφαρμόζεται μόνο όταν συντρέχουν συγκεκριμένες περιστάσεις που αιτιολογούνται επαρκώς.

Τι προβλέπεται για το διδακτικό ωράριο και την ανάθεση μαθημάτων

Για τον τρόπο με τον οποίο ανατίθεται η διδασκαλία και οι εξωδιδακτικές εργασίες, το υπουργείο παραπέμπει στα άρθρα 100 και 101 του ν. 4823/2021. Οι διευθυντές και προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν τις αναθέσεις, βάσει της κείμενης νομοθεσίας και των λειτουργικών αναγκών κάθε σχολείου.

Στις σχετικές εγκυκλίους για τη λειτουργία Νηπιαγωγείων και Δημοτικών το σχολικό έτος 2025-2026 προβλέπεται ρητά ότι η ανάθεση ωραρίου και μαθημάτων πραγματοποιείται στο πλαίσιο των οριζόμενων από τον νόμο και με στόχο την ομαλή λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Υποχρεωτική συμμετοχή στις σχολικές δράσεις

Το υπουργείο αναφέρεται και στη συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε όλες τις σχολικές δράσεις, όπως γιορτές, εκδηλώσεις, διδακτικές επισκέψεις, εκδρομές και ενδοσχολικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 16 του Π.Δ. 79/2017, η συμμετοχή όλων των εκπαιδευτικών είναι υποχρεωτική.

Η πρόβλεψη αυτή καλύπτει τόσο τα Νηπιαγωγεία όσο και τα Δημοτικά και αφορά κάθε δράση που εντάσσεται στο πλαίσιο της σχολικής ζωής. Στόχος είναι η συλλογική υλοποίηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία και τη συνοχή της σχολικής κοινότητας.

Το πλαίσιο του εργασιακού ωραρίου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο συνολικό εργασιακό ωράριο των εκπαιδευτικών. Όπως ορίζει η παρ. 8 του άρθρου 13 του ν. 1566/1985, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4823/2021, οι εκπαιδευτικοί παραμένουν στο σχολείο έως έξι ώρες ημερησίως και έως τριάντα ώρες εβδομαδιαίως, για υπηρεσίες που συνδέονται με το συνολικό εκπαιδευτικό έργο.

Δείτε επίσης Σχολεία: Ανεξέλεγκτες οι διαστάσεις του bullying κατά εκπαιδευτικών

Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, διόρθωση εργασιών, συμμετοχή σε εκδηλώσεις, συνεργασία με συναδέλφους, καταχώριση αξιολόγησης μαθητών, ενημέρωση γονέων και διοικητικές εργασίες. Απαλλάσσεται μόνο ο γονέας παιδιού έως δύο ετών, σύμφωνα με τη νομοθεσία.